Ενεργειακή στροφή στην Ευρώπη: Οι χώρες μπλόκαραν μέρος του σχεδίου για τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας

 

Τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισαν να περιορίσουν το αρχικό σχέδιο της

Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χρηματοδότηση νέων διασυνοριακών ενεργειακών έργων, διατηρώντας όμως την κατεύθυνση για πιο κεντρικό σχεδιασμό της ανάπτυξης των ηλεκτρικών δικτύων τα επόμενα χρόνια.

Η απόφαση ελήφθη στη συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, έπειτα από αντιδράσεις αρκετών χωρών, μεταξύ των οποίων και η Σουηδία, η οποία υποστήριξε ότι θα έχανε σημαντικά έσοδα εάν εφαρμοζόταν η αρχική πρόταση των Βρυξελλών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε εισηγηθεί να αξιοποιηθεί μέρος των αδιάθετων εσόδων που συγκεντρώνουν οι διαχειριστές ηλεκτρικών δικτύων από τη διακίνηση ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να χρηματοδοτηθούν έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Τελικά, οι κυβερνήσεις συμφώνησαν σε μια πιο περιορισμένη εκδοχή: από το 2028 θα διατίθεται το 10% των αδιάθετων εσόδων από τις διασυνοριακές συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας για τέτοιες επενδύσεις, με το ποσοστό να αυξάνεται στο 25% από το 2031. Τα έσοδα που προέρχονται από την εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας θα παραμένουν στα εθνικά δίκτυα.

Παράλληλα, οι χώρες συμφώνησαν να ενισχυθεί ο συντονιστικός ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον σχεδιασμό των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, με στόχο να επιταχυνθούν οι απαραίτητες επενδύσεις και να βελτιωθεί η συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών.

Η ανάγκη για εκσυγχρονισμό των ευρωπαϊκών ηλεκτρικών δικτύων θεωρείται ιδιαίτερα πιεστική, καθώς η αυξανόμενη παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η εξάπλωση των ηλεκτρικών οχημάτων και η συνεχώς μεγαλύτερη κατανάλωση από τα κέντρα δεδομένων δημιουργούν νέες απαιτήσεις στις υποδομές.

Οι ελλείψεις στα δίκτυα έχουν ήδη οδηγήσει σε περιπτώσεις όπου παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα δεν μπορεί να αξιοποιηθεί πλήρως, ενώ αρκετά μεγάλα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων έχουν καθυστερήσει λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, η ανεπαρκής ανάπτυξη των δικτύων αποτελεί έναν από τους λόγους που το ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη παραμένει υψηλότερο σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.

Το τελικό νομοθετικό κείμενο θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ του Συμβουλίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πριν τεθεί οριστικά σε ισχύ.