Το υπό διαμόρφωση τουρκικό νομοσχέδιο για τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» έχει σημάνει συναγερμό
σε Αθήνα και Βρυξέλλες, καθώς εκτιμάται ότι η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει τις παράνομες και προκλητικές διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο σε επίσημο θεσμικό πλαίσιο. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση του Μητσοτάκη κατηγορείται ολοένα και πιο έντονα ότι παρακολουθεί τις εξελίξεις αμήχανη και εγκλωβισμένη σε μια αποτυχημένη πολιτική κατευνασμού, η οποία όχι μόνο δεν περιόρισε την τουρκική επιθετικότητα αλλά φαίνεται να αποθράσυνε ακόμη περισσότερο την Άγκυρα.Η νέα αυτή τουρκική πρωτοβουλία αντιμετωπίζεται από πολλούς αναλυτές ως μια οργανωμένη προσπάθεια αμφισβήτησης ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων μέσω νομοθετικής κατοχύρωσης, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες εντάσεις ακόμη και επί του πεδίου. Παρά τις διαβεβαιώσεις περί «ήρεμων νερών», η πραγματικότητα στο Αιγαίο δείχνει τελείως διαφορετική εικόνα, με την Τουρκία να ανεβάζει σταθερά τους τόνους και την ελληνική κυβέρνηση να εμφανίζεται χωρίς ξεκάθαρη στρατηγική αποτροπής.
Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Η Άγκυρα φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι η Αθήνα αποφεύγει συστηματικά τη σύγκρουση και επενδύει σε μια πολιτική χαμηλών αντιδράσεων, ακόμη κι όταν η τουρκική προκλητικότητα κλιμακώνεται επικίνδυνα. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη δέχεται σφοδρή κριτική ότι περιορίζεται σε χλιαρές διπλωματικές δηλώσεις και επικοινωνιακή διαχείριση, την ώρα που η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να μπλοκάρει κάθε ελληνική κίνηση που σχετίζεται με την ΑΟΖ, τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, τα θαλάσσια πάρκα και τις ενεργειακές υποδομές νοτίως της Κρήτης, θεωρώντας ότι η Ελλάδα επιχειρεί να κατοχυρώσει κυριαρχικά δικαιώματα βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Ωστόσο, αντί η Αθήνα να απαντήσει με αποφασιστικότητα, η κυβέρνηση συνεχίζει –σύμφωνα με επικριτές της– να επενδύει σε μια αδιέξοδη πολιτική «καλών σχέσεων», η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει αποτρέψει ούτε μία τουρκική πρόκληση.
Οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και του υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια περί μη αποδοχής αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν φαίνεται να καθησυχάζουν μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης, που βλέπει την Τουρκία να κλιμακώνει καθημερινά τις διεκδικήσεις της. Πολλοί θεωρούν ότι η κυβέρνηση έχει επενδύσει υπερβολικά σε ένα αφήγημα «ήρεμων νερών» που καταρρέει μπροστά στην επιθετική στρατηγική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Την ίδια στιγμή, οι πληροφορίες περί ενδεχόμενης αποτύπωσης περιοχών έως το μέσο του Αιγαίου ως «τουρκικής αρμοδιότητας» προκαλούν τεράστια ανησυχία, καθώς ένα τέτοιο βήμα θα μπορούσε να πυροδοτήσει σοβαρές κρίσεις γύρω από έργα καλωδίων, ενεργειακές έρευνες και θαλάσσιες δραστηριότητες. Ήδη καταγράφονται περιστατικά έντασης ανατολικά της Κάσου και παρεμβάσεις της Άγκυρας σε ερευνητικές εργασίες και πόντιση καλωδίων, με την Τουρκία να εκδίδει NAVTEX και να αμφισβητεί ακόμη και περιοχές που η Ελλάδα θεωρεί πλήρως κατοχυρωμένες.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική από τις ακραίες φωνές στην Τουρκία, όπως εκείνες του ναυάρχου ε.α. Τζεμ Γκιουρντενίζ, που ζητούν ανοιχτά την ενσωμάτωση δεκάδων ελληνικών νησιών και βραχονησίδων στο πλαίσιο των τουρκικών διεκδικήσεων. Παρότι τέτοια σενάρια θεωρούνται ακραία, αποτυπώνουν το κλίμα επιθετικού αναθεωρητισμού που κυριαρχεί στην Άγκυρα.
Μέσα σε όλα αυτά, η κυβέρνηση Μητσοτάκη κατηγορείται ότι αδυνατεί να χαράξει μια πραγματικά σκληρή και αποτρεπτική εθνική γραμμή, επιλέγοντας περισσότερο την εικόνα της «διπλωματικής ηρεμίας» παρά την ουσιαστική υπεράσπιση των ελληνικών συμφερόντων. Η αντιπολίτευση αλλά και σημαντικό κομμάτι της κοινής γνώμης θεωρούν πως η συνεχής υποβάθμιση των τουρκικών προκλήσεων έχει δημιουργήσει την εντύπωση στην Άγκυρα ότι μπορεί να πιέζει χωρίς σοβαρό κόστος.
Παράλληλα, οι ευρωτουρκικές ισορροπίες παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες. Αν και η Τουρκία επιχειρεί να εμφανιστεί ως απαραίτητος γεωπολιτικός παίκτης για την Ευρώπη, κάθε νέα ένταση στο Αιγαίο επαναφέρει σοβαρές τριβές με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Κύπρο. Ωστόσο, πολλοί στην Ελλάδα θεωρούν ότι η κυβέρνηση δεν έχει αξιοποιήσει όσο θα μπορούσε τις ευρωπαϊκές συμμαχίες για να ασκήσει πραγματική πίεση στην Άγκυρα.
Καθώς το καλοκαίρι προμηνύεται ιδιαίτερα θερμό, αυξάνεται ο φόβος ότι η πολιτική της διαρκούς υποχώρησης και των χαμηλών τόνων μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη πιο επικίνδυνες εξελίξεις. Για πολλούς πολίτες, η εικόνα μιας κυβέρνησης που δείχνει περισσότερο πρόθυμη να αποφύγει την ένταση παρά να επιβάλει ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις προκαλεί έντονη ανασφάλεια και οργή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου